Το 1884 στην πόλη Λιβόνο της Τοσκάνης γεννιέται ο Amedeo Clemente Modigliani, o παγκοσμίου φήμης ζωγράφος. Τα έργα του συγκαταλέγονται στα πιο περιζήτητα προς απόκτηση με την πιο πρόσφατη αγορά να κυμαίνεται στα αρκετά εκατομμύρια δολλάρια.
Υπήρξε στη μνήμη των συγχρόνων του ως αντισυμβατικός χαρακτήρας, ριψοκίνδυνος και επιρρεπής στις καταχρήσεις. Από μικρή ηλικία εκδήλωσε την “εύθραυστη” υγεία του, πάσχοντας από φυματίωση. Οι τέχνες τον προσέλκυσαν από μικρή ηλικία. Στα 14 κάνει τα πρώτα μαθήματα ζωγραφικής, τα οποία συνεχίζει ανελλιπώς μέχρι και την ενηλικίωση του όπου θα εγγραφεί στην Σχολή Καλών Τεχνών της Βενετίας.
Από νωρίς τον γοητεύει ο “υπόκοσμος” της τέχνης. Εθίζεται αρχικά στο χασίς και στην συνέχεια στο αλκοόλ και το όπιο. Ο Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ της ζωγραφικής γνώριζε ότι το Παρίσι την εποχή εκείνη αποτελεί το κέντρο του καλλιτεχνικού μποέμ κόσμου και δίχως δεύτερη σκέψη παρά τις οικονομικές τους δυσχέρειες καταφεύγει εκεί στα 21 του χρόνια. Αποφασίζει να μείνει στην Μονμάρτη όπου στεγάζεται στο le Bateau-Lavoir, έναν κοινόβιο χώρο για τους φτωχούς καλλιτέχνες, έτσι ώστε να μπορεί να είναι στον πυρήνα της avant-garde κοινότητας.
Ανήσυχο πνεύμα καθώς ήταν, επηρεασμένος από τους επίσης “καταραμένους” πρωτοπόρους Νίτσε και Τουλούζ Λοτρέκ ζει την ζωή στα άκρα. Τα πρωινά συνδιαλέγετα με την αφρόκρεμα του καλλιτεχνικού κόσμου και τα βράδια τα περνά μεθυσμένος, γυρίζοντας από μπουάτ σε μπουάτ, συνδιαλεγόμενος τώρα με πόρνες και τον υπόκοσμο. Δεν είναι λίγες οι φορές που θα κοιμηθεί στον δρόμο παραδομένος στο ποτό και τα ναρκωτικά. Η επαφή του με αυτό το κομμάτι της κοινωνίας τον κάνει πιο ενσυνείδητο καλλιτέχνη, νιώθει τον χτύπο του μποέμικου πνεύματος πιο δυνατά στα αφτιά του, γίνεται ένας με αυτό. Ένας αριστοκράτης και ένας αλήτης ταυτόχρονα. Θα γνωριστεί με τα ρεύματα του κυβισμού, του σουρεαλισμού και του ντανταϊσμου. και πολλούς καλλιτέχνες όπως ο Πάμπλο Πικάσο, ο Αντρέ Ντερέν, ο Γκιγιόμ Απολινέρ, ο Ντιέγκο Ριβέρα, ο Απολινέρ, ο Κοκτώ, και ο ποιητής Μαξ Ζακόμπ.
Ευφυής καλλιτέχνης ψάχνει και βρίσκει κ τον ιδιαίτερο ζωγραφικό του χαρακτηρα. Απεικονίζει πορτραίτα ανδρών και γυναικών. Αγαπημένο του θέμα η γυμνή γυναίκα (είναι ο πρώτος που εισάγει την καθιστή θέση στο γυμνό σώμα), με έμπνευση ορμώμενη από τις πολλές συνουσίες του με τα μοντέλα που πόζαραν για αυτόν.
Οι όμορφες γυναίκες που αξίζει να ζωγραφίσει ή να σμιλέψει κανείς μοιάζουν συχνά να επιβαρύνονται από τα ρούχα τους.
Το 1917, έκανε την πρώτη και μοναδική εν ζωή του έκθεση με τα έργα του. Τα γυμνά πορτρέτα του, αναστάτωσαν τόσο την κοινή γνώμη που η αστυνομία διέκοψε την επόμενη μέρα την έκθεση στο κοινό.
Οι προσωπογραφίες τους έχουν χαρακτηριστικά μακρόστενα, χλωμά πρόσωπα. Σχεδόν ποτέ δεν απεικονίζει τα μάτια στα πρόσωπα του. Θα είναι είτε κλειστά, είτε “χάντρινα” και απόκοσμα. Στα πρόσωπα που επιλέγει να χαρίσει μάτια είναι συνήθως απεικονίσεις παιδιών. Ίσως γιατί η αθωότητα του βλέμματος τους ήταν η μόνη που τολμούσε να απεικονίσει χωρίς δεύτερη σκέψη.
Αδάμαστος και αντισυμβατικός, αδυνατεί να σκιαγραφίσει ένα οργανωμένο πλάνο ζωής και εκθέσεων. “Χαρίζει” τα έργα του για μερικά ποτήρια κρασί ή για να βγάλει τα απαραίτητα χρήματα για την ημέρα. Ποτέ δεν πιάνει το ίδιο έργο για να το επεξεργαστεί ξανά και δημιουργεί πορτραίτα σε λίγα λεπτά. Σε διάστημα 5 ετών (1915-1920) θα φτιάξει πάνω από 350 πορτραίτα.
Το 1917 γνωρίζει στο Παρίσι την 19χρονη σπουδάστρια της σχολής Καλών Τεχνών, Jeanne Hébuterne και ερωτεύονται αμέσως. Ο έρωτας του εβραίου Modiliagni και την καθολικής Jeanne αποτελόυν σκάνδαλο για την συντηρητική οικογένεια της. Δίχως δεύτερη σκέψη η Jeanne θα εγκαταλείψει την οικογένεια της και θα ζήσει τον άνευ όρων έρωτα της μαζί του. Η Jeanne αποτελεί πλέον την μούσα του καλλιτέχνη και ενσαρκώνει πάνω από 20 πορτραίτα του.
Λόγω του 1ου παγκοσμίου πολέμου φεύγουν από το Παρίσι για την Κυανή ακτή, αποκτούν χωρίς γάμο την κόρη τους που θα πάρει αργότερα το όνομα της μητέρας της. Λόγω οικομικών δυσχερειών και αδυναμίας του Modigliani να εκπληρώσει τα καθήκοντα ως πατέρας, η Jeanne αναγκάζεται να δώσει το παιδί σε ορφανοτροφείο μέχρι να καταφέρουν να βγάλουν κάποια χρήματα.
24 Ιανουαρίου του 1920 σε ηλικία 35 ετών ο Modigliani πεθαίνει. Αιτία θανάτου φυματιώδης μηνιγγίτιδα. Η Jeanne αδυνατεί να διαχειριστεί την απώλεια του. Είναι 9 μηνών έγκυος. Θα πηδήξει από τον 5ο όροφο ενός κτηρίου την επόμενη μέρα. Δεν θα θαφτούν μαζί αμέσως. Θα περάσουν 10 χρόνια για να σμίξουν οι 2 αντισυμβατικοί εραστές έστω και με αυτόν τον τρόπο.
Νομίζαμε ότι εκείνα τα σκίτσα, εκείνοι οι καβγάδες, εκείνες οι αγκαλιές θα διαρκούσαν για πάντα.
Ξέχασες κείνο το σκοπό που λέγανε οι Χιλιάνοι
άγιε Νικόλα φύλαγε κι αγιά θαλασσινή
τυφλό κορίτσι σ’ οδηγάει παιδί του Μοντιλιάνι
που τ’ αγαπούσε ο δόκιμος κι οι δυο Μαρμαρινοί.
