H γυμνή Maja (1800)
Όταν ο Francisco Goya κλήθηκε να ζωγραφίσει έναν γυμνό πορτραίτο γυναίκας για την προσωπική συλλογή του Manuel de Godoy, γενικού γραμματέα του κρατιδίου της Ισπανίας, διάλεξε να απεικονίσει μία γυναίκα από την εργατική τάξη της Ισπανίας (maja).
Η Maja κοιτά τον θεατή απευθείας στα μάτια, χωρίς ίχνος ντροπής, αλλά με μία αδιαφορία ως προς την γύμνια της, προκαλώντας το ενδιαφέρον και την έλξη. Τα χέρια της απλώνονται χαλαρά πίσω από το κεφάλι και τα πόδια της είναι λυγισμένα καθώς ξαπλώνει σε έναν πράσινο βελούδινο καναπέ. Πρωτοπορία της εποχής είναι η απεικόνιση των τριχών του εφηβαίου ακριβώς στο κέντρο του πίνακα.
Αποτυπώνει στον καμβά όλη την θηλυκότητα και την έλξη της ισπανικής κουλτούρας, μιας και είναι η πρώτη φορά που μία γυναίκα της Δύσης απεικονίζεται σε ανθρώπινο σχεδόν μέγεθος. (Διαστάσεις πίνακα 97 x 192 cm).
Ζωγραφίζοντας την γυμνή Maja, o Goya παραβαίνει τον νόμο και γι αυτό δημιουργεί ένα τέχνασμα για να κρύψει την γύμνια. Με έναν μηχανισμό με σχοινιά προσθέτει στην Maja ρούχα όποτε ο ιδιοκτήτης του πορτραίτου το επιθυμεί. Φήμες λένε ότι ο πίνακας της γυμνής Maja φυλασσόταν στην ιδιαίτερη συλλογή του γραμματέα Goboy μαζί με άλλα γυμνά πορτραίτα. Όταν θα ανακαλυφθεί η συλλογή του από την Ιερά εξέταση θα λογοκριθεί και θα χαρακτηριστεί ως χυδαίο δημιούργημα. Ο Goboy θα καθαιρεθεί από τα αξιώματα του και από τύχη μόνο θα γλιτώσει την εκτέλεση. O Goya δεν γνωρίζουμε αν ανακρίθηκε για το δημιούργημα του, αλλά γνωρίζουμε ότι κατασκευάζει τον δεύτερο, πανομοιότυπο τύπο πορτραίτου, την ντυμένη Maja.
Η ντυμένη Maja (1803)
Σε αντιδιαστολή με το πρώτο πορτραίτο, ο Goya θα απεικονίσει ξανά την Maja ντυμένη στο ίδιο ακριβώς σκηνικό. Η γυναίκα πλέον φορά λευκό ένδυμα, πανωφόρι και παπούτσια. Ενώ οι δύο πίνακες είναι πανομοιότυποι, αυτός που απεικονίζει την ντυμένη Maja, την φέρνει πιο μπροστά στο προσκήνιο του πίνακα. Μοιάζει άρα η ντυμένη Maja να προσπαθεί να βγει από τα όρια που την περιορίζουν βάζοντας της ρούχα.
Οι δύο πίνακες εκτίθενται μαζί, στο μουσείο του Prado στην Μαδρίτη.
