Γράμμα από τον Picasso στην Gertude Stein

 

 

***

Όλα τα ερωτικά γράμματα είναι γελοία.
Δεν θα ήταν ερωτικά γράμματα αν δεν ήταν γελοία
Στον καιρό μου έγραψα κι εγώ γράμματα ερωτικά
Όπως κι οι άλλοι.
Γελοία.

Τα γράμματα τα ερωτικά, αν έρωτας υπάρχει
Πρέπει γελοία να είναι.

Μα στην πραγματικότητα
Μόνο εκείνοι που ποτέ δεν έγραψαν
Γράμματα ερωτικά
Είναι γελοίοι

Μακάρι να μπορούσα να γυρίσω πίσω
Τότε που έγραφα γράμματα ερωτικά
Χωρίς να σκέφτομαι
Πόσο γελοία είναι…

Η αλήθεια είναι ότι σήμερα
Μόνο οι αναμνήσεις μου
Από τα ερωτικά γράμματα αυτά, είναι γελοίες

( Όλες οι πολυσύλλαβες οι λέξεις
Μαζί με απροσμέτρητα αισθήματα
Είναι γελοίες φυσικά.)

Fernando Pessoa, Ερωτικά γράμματα

 

 

Ανοίγουμε πάλι φακέλους κιτρινισμένους, σελίδες που ίσως πολλές φορές να σκίστηκαν και να πετάχτηκαν πριν αποσταλούν, καθώς τα συναισθήματα μεταμορφώθηκαν σε λέξεις κι οι λέξεις πάλι σε συναισθήματα. Γράμματα ερωτικά, γράμματα “γελοία”, όπως λέει ο ποιητής πως πρέπει να ‘ναι, για να ‘ναι αληθινά.

 

Από τον Franz Kafka στη Felice

 

«Δεσποινίς Φελίτσε!

Σ’ αυτό το σημείο θα σας εκφράσω μία παράκληση που φαίνεται στ’ αλήθεια τρελή και ούτε εγώ θα την έκρινα διαφορετικά αν μου έδιναν να διαβάσω αυτό το γράμμα. Πρόκειται όμως συνάμα για την πιο ισχυρή δοκιμασία στην οποία μπορεί να υποβάλλει κανείς τον πιο καλοσυνάτο άνθρωπο. Παρακαλώ να μου γράφετε μόνο μία φορά την εβδομάδα, και μάλιστα έτσι ώστε να παίρνω το γράμμα σας την Κυριακή.Γιατί δεν αντέχω τα καθημερινά σας γράμματα, δεν είμαι σε θέση να τα αντέξω. Απαντώ π.χ. στο γράμμα σας και έπειτα, φαινομενικά ήρεμος, ξαπλώνω στο κρεββάτι αλλά ένα χτυποκάρδι διαπερνάει το κορμί μου, κι αυτό μόνο με σας έχει να κάνει. Πραγματικά δεν υπάρχει άλλος τρόπος να εκφράσω πως σου ανήκω, κι αυτός ο τρόπος είναι αδύναμος. Αλλά ακριβώς γι’ αυτό το λόγο δε θέλω να ξέρω τι φοράς, διότι με αναστατώνει τόσο πολύ, ώστε δε μπορώ να ζήσω, και ακριβώς γι’ αυτό δε θέλω να ξέρω ότι διάκεισαι ευνοϊκά απέναντί μου. Διότι σκέφτομαι, γιατί κάθομαι σαν ηλίθιος στο γραφείο μου ή εδώ στο σπίτι, αντί να πηδήξω με κλειστά τα μάτια σ’ ένα τρένο και να τα ανοίξω μόνο όταν βρεθώ κοντά σου; Αχ υπάρχει ένας κακός, κακός λόγος για τον οποίο δεν το κάνω και τον αναφέρω με λίγα λόγια: η υγεία μου μόλις που επαρκεί για την προσωπική μου συντήρηση, όχι όμως για να γίνω πατέρας. Όμως διαβάζοντας το γράμμα σου, θα μπορούσα να παραβλέψω αυτό που δεν παραβλέπεται. […]

 

Και μακάρι να είχα στείλει το γράμμα που σου έγραψα το Σάββατο, στο οποίο σε ικέτευα να μη μου γράψεις ποτέ ξανά και σου υποσχόμουν πως ούτε εγώ θα σου ξανάγραφα. Θεέ και Κύριε, τι με κράτησε και δεν το έστειλα; Όλα θα ήταν μια χαρά. Μπορεί όμως να βρεθεί έστω τώρα μία ειρηνική λύση; Βοηθάει να γράφουμε ο ένας στον άλλον μόνο μία φορά την εβδομάδα; Όχι, θα ήταν μικρό το βάσανο που θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί με τέτοια μέσα. Προβλέπω μάλιστα ότι ούτε τα γράμματα της Κυριακής δεν θα τα αντέξω. […]»

 

 

O Franz Kafka γνώρισε την Felice Bauer, μια ιδιωτική υπάλληλο από το Βερολίνο, το 1912, καλεσμένος στο σπίτι του ενός φίλου του. Μετά από επτά μήνες επικοινωνίας μέσω επιστολών, ο Κάφκα συνάντησε για δεύτερη φορά την Bauer στο Βερολίνο, ενώ με ένα μακροσκελές γράμμα, της έκανε πρόταση γάμου περίπου ένα χρόνο μετά από την πρώτη τους συνάντηση. Μετά από αρκετές επισημοποιήσεις και χωρισμούς, η σχέση τους τελικά έληξε οριστικά το 1917 λόγω επιπλοκών στην ήδη ταραγμένη υγεία του Kafka.

 

 

 

 

Από την Edith Piaf στον Δημήτρη Χορν

 

 

Ο Δημήτρης Χορν λέγεται ότι είχε συναντήσει την Piaf μετά την sold-out εμφάνισή της στο θέατρο Κοτοπούλη στις 18 Σεπτεμβρίου 1946, στην Αθήνα. Αυτός ήταν μόλις 25 ετών, ενώ το “σπουργιτάκι” (ψευδώνυμο της Piaf) έκλεινε τα 31. Ο έρωτας ήταν κεραυνοβόλος για την Εντίθ, αφού δεν είχαν το χρόνο να μιλήσουν ώστε να γνωριστούν καλύτερα. Η διάσημη Γαλλίδα τραγουδίστρια θα επιστρέψει στο Παρίσι, όπου σκέφτεται διαρκώς τον νεαρό ηθοποιό και αρχίζει να του γράφει. 

 

Σ’ αγαπώ όπως δεν αγάπησα ποτέ κανέναν, Τάκη, μη μου πληγώσεις την καρδιά! Μπορεί να έρθεις στο Παρίσι με την Ειρήνη, αλλά μάλλον δεν το βλέπω, έτσι θα έρθω εγώ κοντά σου το Νοέμβριο, κανείς στον κόσμο δεν θα με εμποδίσει να έρθω στην Αθήνα, όμως αυτό που πρέπει να κάνεις χωρίς δισταγμό είναι να έρθεις στην Αμερική το Δεκέμβριο, έτσι θα ξανασμίξουμε εκεί και από κει ελπίζω να σε φέρω στο Παρίσι, που όταν το γνωρίσεις θα το αγαπήσεις όσο κι εγώ, αν πας στο Λονδίνο μετά την Αμερική θα πάω κι εγώ, θα ‘θελα να ζω πολύ κοντά σου, νομίζω πως θα μπορούσα να σε κάνω ευτυχισμένο και πιστεύω επίσης πως σε καταλαβαίνω πολύ καλά. Ξέρω πως είμαι ικανή να τα παρατήσω όλα για σένα…

 

 

Carl Spitzweg, Η παραληφθείσα επιστολή αγάπης ,1855

 

 

Από τον Winston Churchill στη γυναίκα του Clementine

 

 

“Aγαπημένη μου Clemmie,

Μου έγραψες μερικές λέξεις πολύ αγαπητές σ’ εμένα, για το ότι έχω εμπλουτίσει τη ζωή σου. Δεν μπορώ να σου πω τι ευχαρίστηση μου έδωσε αυτό, γιατί εγώ πάντα αισθάνομαι τόσο συντριπτικά στο χρέος σου, εάν μπορεί να υπάρξει λογαριασμός στην αγάπη … Τι ήταν για μένα να ζήσω όλα αυτά τα χρόνια μέσα στην καρδιά και συντροφικότητά σου, δεν μπορούν να μεταφέρουν οι φράσεις. Η ώρα περνάει γρήγορα, αλλά δεν είναι ευχάριστο να βλέπεις πόσο μεγάλος και αυξανόμενος είναι ο θησαυρός που έχουμε συγκεντρώσει μαζί, ανάμεσα στις καταιγίδες και τις πιέσεις τόσων πολυτάραχων και, σε εκατομμύρια, τραγικών και τρομερών  χρόνων; 

Με αφοσιωμένη τρυφερή αγάπη, W.”

 

 

Περισσότερο από τα φιλιά, τα γράμματα ενώνουν τις ψυχές.

John Donne

 

 

Από τον Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ στη “νεαρή κοπέλα”

 

Τη γνώρισε σε ένα τρένο τον Μάιο του 1943. Εκείνη ήταν 23χρονών υπάλληλος του Ερυθρού Σταυρού και παντρεμένη. Εκείνος πήγαινε σε αποστολή της γαλλικής αεροπορίας στο Αλγέρι. Την ερωτεύτηκε και αλληλογραφούσε μαζί της για ένα χρόνο. Την αποκαλούσε “νεαρή μου κοπέλα”.

 

« Με μελαγχολία έχω ανακαλύψει ότι ο εγωισμός μου δεν είναι τόσο μεγάλος, δεδομένου ότι έχω παραχωρήσει σε άλλους τη δύναμη να με κάνουν να υποφέρω. Νεαρή μου κοπέλα, το να δίνεις αυτήν την εξουσία είναι μία γλυκιά αίσθηση. Είναι, όμως, πολύ μελαγχολικό να βλέπεις να τη χρησιμοποιούν. Έτσι φτιάχνονται τα παραμύθια. Ένα πρωί ξυπνάς και λες: « Ήταν απλά ένα παραμύθι». Χαμογελάς με τον εαυτό σου. Κατά βάθος, όμως, δεν χαμογελάς καθόλου. Γνωρίζεις καλά ότι τα παραμύθια είναι η μόνη αλήθεια της ζωής»

 

 

Από τον Nick Cave στην PJ Harvey

 

 

Nick & The Bad Seeds – Love Letter

 

Polly Jean,

I love you. I love the texture of your skin, the taste of your saliva, the softness of your ears. I love every inch and every part of your entire body. From your toes and the beautifully curved arches of your feet, to the exceptional shade and warmth of your dark hair. I need you in my life, I hope you need me too.

Σ’αγαπώ. Αγαπώ υφή του δέρματός σου, την γεύση του σάλιου σου, τα απαλά αυτιά σου. Αγαπώ κάθε ίντσα και κάθε κομμάτι του κορμιού σου. Από τα δάχτυλα μέχρι τις όμορφα σχηματισμένες καμπύλες των ποδιών σου, ως την υπέροχη απόχρωση και ζεστασιά των σκούρων μαλλιών σου. Σε χρειάζομαι στην ζωή σου και ελπίζω να με χρειάζεσαι και συ.

 

 

Κι ένα απόσπασμα από ένα γράμμα που δεν θα φτάσει ποτέ στην παραλήπτη του, μα που ταυτόχρονα αποτελεί το πιο ερωτικό γράμμα που γράφτηκε ποτέ…

 

 

“….Από τόσον χειμώνα κι από τόσους βοριάδες, μ’ ακούς
Να τινάξει λουλούδι, μόνο εμείς, μ’ ακούς
Μες στη μέση της θάλασσας
Από μόνο το θέλημα της αγάπης, μ’ ακούς
Ανεβάσαμε ολόκληρο νησί, μ’ ακούς
Με σπηλιές και με κάβους κι ανθισμένους γκρεμούς
Άκου, άκου
Ποιος μιλεί στα νερά και ποιος κλαίει -ακούς;

Ποιος γυρεύει τον άλλο, ποιος φωνάζει -ακούς;
Είμ’ εγώ που φωνάζω κι είμ’ εγώ που κλαίω, μ’ ακούς
Σ’ αγαπώ, σ’ αγαπώ, μ’ ακούς…”

***

Οδυσσέας Ελύτης, Το Μονόγραμμα, 1971