Πόσα στοιχεία μπορεί να κρύβονται στους στίχους ενός τραγουδιού; Οι Social waste πέρα από το πολιτικό μήνυμα που περνούν μέσα από τα τραγούδια τους, διαθέτουν από τους πιο λόγιους στίχους της ελληνικής δισκογραφίας. Αναλύοντας το τραγούδι τους “Μάτια Μεγάλα” ανατρέχουμε σε όλα τα στοιχεία που αναφέρουν και είναι σαν μια έκρηξη τέχνης!

Ξέρεις νομίζω κάπου σ’ έχω ξαναδεί

Μη με ρωτήσεις που και πότε δε θυμάμαι
Μα έχουμε πολλές φορές συναντηθεί
Από παιδί και τώρα πια δε σε φοβάμαι

                ” Ήσουν στιχάκι ποιητή του περασμένου αιώνα
   Μινόρε θα `σουν της αυγής”

*αναφορά στο ρεμπέτικο τραγούδι “Μινόρε της αυγής” σε στίχους του Μίνωα Μάτσα και μουσική του Σπύρου Περιστέρη. Εδώ σε ερμηνεία της Σωτηρίας Μπέλου.

 

“στην Κοπεγχάγη γοργόνα”

*αναφορά στο διάσημο γλυπτό του  Edvard Eriksen που είναι από τα κύρια αξιοθέατα της Κοπεγχάγης. (Δείτε και το αφιέρωμα μας για την “Γυναίκα μέσα από Διάσημα αγάλματα”)

 

“Για σένα κίνησαν και φύγαν τα τρικάταρτα πλοία
Ήσουν πουκάμισο αδειανό κι η Ελένη στην Τροία”

*αναφορά στο ποίημα “Ελένη” του Γιώργου Σεφέρη.

Το ποίημα μεταξύ άλλων αναφέρει:

Δεν το ‘χει μες στην μοίρα του ν’ ακούσει μαντάτοφόρους που ερχουνται να πούνε πως τόσος πόνος, τόση ζωή πήγαν στην άβυσσο για ένα πουκάμισο αδειανό για μια Ελένη.

 

Ξέρεις νομίζω κάπου σ’ έχω ξαναδεί

“Με το μαχαίρι στο λαιμό πριν να φυσήξει στην Αυλίδα”

*αναφορά στην τραγωδία του Ευριπίδη” Ιφιγένεια εν Αυλίδι” . Στην τραγωδία αυτή η Ιφιγένεια θυσιάζεται εν τέλει οικειοθελώς για να πετύχει ο Τρωικος πόλεμος. Πριν όμως την τελική πράξη της θυσίας, η Ιφιγένεια εξαφανίζεται από τον βωμό.

“Στην πιο μεγάλη τη χαρά στην πιο απύθμενη λύπη
Δίπλα στο Μάρκο Αντώνιο ώρα που ο θεός τον απολείπει”

*αναφορά στο ποίημα του Καβάφη “Απολείπειν ο Θεός Αντώνιον” .Ο Μάρκος Αντώνιος, στρατηγός του Ρωμαϊκού κράτους ερωτεύεται την Κλεοπάτρα και αρχίζει να αμελεί τα διοικητικά και συζυγικά του καθήκοντα. Οραματίζεται ένα νέο κράτος που θα διοικεί αυτός και η Κλεοπάτρα. Ο Οκταβιανός, αδερφός της συζύγου του και στρατηγός καταλαβαίνει την επεκτατικη διάθεση του Αντωνίου και αποφασίζει να επέμβει. Ξεκίνα εμφύλιος πόλεμος μεταξύ τους με τελική μάχη, την μάχη της Αλεξάνδρειας όπου ο Οκταβιανός τον κυκλώνει από στεριά και θάλασσα. Το τέλος του Μάρκου Αντώνιου είναι δεδομένο. Λέγεται πως το βράδυ πριν την έφοδο ακούστηκε εντός της πόλης μια οχλαγωγια, φωνές βακχικές να κατευθύνονται γελώντας και χορεύοντας προς την έξοδο της πόλης. Με το που βγαίνουν από την πόλη, οι φωνές σταματούν να ηχούν. Θεωρήθηκε σημάδι ότι ο Διόνυσος, ο προστάτης θεός του Αντωνίου τον εγκατέλειπε.

Στο ποίημα του ο Καβάφης παρουσιάζει τον θίασο των φωνών να αποχωρεί. Αυτή η αποχώρηση σηματοδοτεί την ματαιότητα της συνέχειας της προσπάθειας. Ο Καβάφης όμως συμβουλεύει τον πρωταγωνιστή να μείνει με ψηλά το κεφάλι, παρά το γεγονός ότι όλα τα έργα της ζωής του φτάνουν πλέον στο μηδέν.

Σάν ἕτοιμος ἀπό καιρό, σά θαρραλέος,
ἀποχαιρέτα την, τήν Ἀλεξάνδρεια πού φεύγει

“Ήσουν Σαλώμη και κρατούσες τον Ιωάννη στο πιάτο”

*αναφορά στην Βίβλο και στην ιστορία της Σαλώμης. Η Σαλώμη, που το όνομά της σημαίνει ευτυχισμένη, σαγηνεύοντας με τον χορό της τον πατριό της, ζήτα να αποκεφαλιστεί ο Ιωάννης ο Βαπτιστής και να της προσφερθεί το κεφάλι του σε ένα πιάτο.

Και η καρδιά μου που χτυπά αριστερά κι από τα κάτω

Μια μαντινάδα ενός βοσκού στ’ Ανωγειανό αόρι

“Σε πίνακα του Hussain κόκκινη πόρνη στη Λαχόρη”

 

Ο Iqbal Hussain ζωγράφος από το Πακιστάν και συγκεκριμένα από την Lahore. Το αγαπημένο του θέμα είναι ο ρόλος της πόρνης που την θεωρεί ως σύγχρονη Αγία . Οι πιο διάσημοι πινακες του τις απεικονίζουν με κόκκινο φόρεμα.

 

“Ήσουν εκείνη η στιγμή που σμίγουνε σφυρί κι αμόνι
Ήσουν τραγούδι ερωτικό και θα σε λέγαμε Αντιγόνη”

*αναφορά στην τραγωδία “Αντιγόνη” του Σοφοκλή

Η Αντιγόνη αποτελεί το σύμβολο της αντίθεσης στους παράλογους νόμους της εξουσίας, καθώς αποφασίζει να θάψει τον νεκρό της αδερφό παρά την αντίθετη γνώμη του βασιλιά Κρέοντα.

 

Κλεισμένη ήσουν στις σελίδες γερασμένου γραφιά
και κάποιος στίχος μου χαμένος στα παλιά μου τα χαρτιά

Αντικρίσαμε μαζί στην Καζαμπλάνκα μια δύση
«Ξέρεις Ίνγκριντ εμείς οι δυο θα `χουμε πάντα το Παρίσι»

*αναφορά στην ταινία “Casablanca”

Η ταινία Casablanca, ασπρόμαυρο δράμα του 1942 περιγράφει μεταξύ άλλων τον ανεκπλήρωτο έρωτα της Ίλσα (Ingrid Bergman)  και του Ρικ (Humphrey DeForest Bogart). Οι 2 πρωταγωνιστές ξανασυναντιούνται πάλι μετά από χρόνια στην Casablanca και ενθυμούνται τις πρώτες στιγμές του έρωτα τους στο Παρίσι. Όταν αναγκάζονται να ξαναχωριστούν ο Ρικ θα της πει :

 We will always have Paris

 

Μη με ρωτάς για να σου πω δεν τα θυμάμαι όλα τα άλλα
μόνο δυο χείλη σφαλιστά και δυο μάτια μεγάλα.

Μη με ρωτήσεις που και πότε δε θυμάμαι
Μα έχουμε πολλές φορές συναντηθεί
Από παιδί και τώρα πια δε σε φοβάμαι

“Στην Καρταχένα ή τη Βερόνα την παλιά

Στ’άστρα, στη θάλασσα, στη γη, και στο φεγγάρι
Στου Καπουλέτου την πανάρχαια γειτονιά
Μάτια μεγάλα στρείδι με μαργαριτάρι

Ήσουν οι μνήμες οι παλιές στα απομεινάρια μιας μέρας
Στη Καρταχένα ήσουν ο έρωτας στα χρόνια της χολέρας”

*Καρταχένα, η πόλη των Χρωμάτων. Στην Καρταχένα μετακομίζει ο Gabriel Garcia Marquez και γράφει τον “Έρωτα στα χρόνια της χολέρας”. Ο αιώνιος έρωτας του Florentino Ariza και της Fermina Daza, ημιτελής, αναζωπυρώνεται μετά από χρόνια.

*Βερόνα, η γενέτειρα του “Ρωμαίου και της Ιουλιέττας“,  θεατρικό κείμενο του Σαίξπηρ

Στο παλιό μου το σχολειό στο τελευταίο θρανίο
Μια αφιέρωση κρυφή σε μια σελίδα απ’τα βιβλίο
Πήρα στην πρώτη μου σκοπιά μαζί μου όλα τα σημάδια σου
Σε έβλεπα στο πεδίο βολής και όλο στόχευα τα μάτια σου
Ήσουνα άτακτες στιγμές που ύστερα μπήκαν σε σειρά
κάτι απ’ την πρώτη είχε, θυμάμαι, η τελευταία μας φορά

“Στη Θήβα ήσουν ξακουστή για κείνο το μειδίαμά σου
Είσαι η σφίγγα κι ακόμα δεν έχω λύσει το αίνιγμά σου”

*Η Σφίγγα, μυθολογικό τέρας με κορμό γυναίκας και σώμα φτερωτού λιονταριού πήρε το όνομα της από το ρήμα “σφίγγω”, καθώς έσφιγγε μέχρι θανάτου τα θύματα της. Κατοικούσε στην πόλη της Θήβας και ρωτούσε τους περαστικούς «Ποιο ον το πρωί στέκεται στα τέσσερα, το μεσημέρι στα δύο και το βράδυ στα τρία;».  Όσοι δεν απαντούσαν, σκοτώνονταν. Ο Οιδίποδας θα απαντήσει στον γρίφο της με την λέξη “άνθρωπος”

Ήσουνα βλέμμα βιαστικό και άγγιγμα οριακό
ήσουν κι εκείνο το «θα πάω κι ας μου βγει και σε κακό»
ήσουνα τρένο που έφυγε και τώρα πια δεν το φτάνεις

“κι αποχαιρέτα τη που λες την Αλεξάνδρεια που χάνεις”

Σε τραγουδούν στο Μέχικο και σε χορεύουν στην Κούβα

“Διήγημα σε έκανε ο Μάρκες και ποίημα ο Νερούδα”

*Τα διηγήματα του Marquez και τα ποιήματα του Neruda αποτελούν αριστουργήματα ερωτικής λογοτεχνίας.

Σε κάτι σκόρπια στιχάκια πήγα και σε έβαλα κι εγώ
Που τόσα χρόνια τραγούδι δεν είχα γράψει ερωτικό
Αλλά παράγινα μελό, δε θα μιλήσω για τα άλλα
Μόνο για χείλη σφαλιχτά και για δυο μάτια μεγάλα

Ξέρεις νομίζω κάπου σ’ έχω ξαναδεί
Μη με ρωτήσεις που και πότε δε θυμάμαι
Μα έχουμε πολλές φορές συναντηθεί
Από παιδί και τώρα πια δε σε φοβάμαι
Στην Καρταχένα ή τη Βερόνα την παλιά
Στ’άστρα, στη θάλασσα, στη γη, και στο φεγγάρι
Στου Καπουλέτου την πανάρχαια γειτονιά
Μάτια μεγάλα στρείδι με μαργαριτάρι.

*Ολόκληρο το τραγούδι: